Strefy dystansu komunikacyjnego nazywane są w komunikacji niewerbalnej również strefami dystansu proksemicznego, czyli proksemiką. Jest to dziedziną wiedzy, która skupia się na postrzeganiu otaczającej nas przestrzeni komunikacyjnej w celach badawczych. Oznacza to, że proksemika bada zależności przestrzenne minimum dwóch osób, które w jakikolwiek sposób komunikują się ze sobą.

 

Jednym z ważniejszych badaczy zajmujący się ściśle tematyką przestrzeni komunikacyjnych w relacjach społecznych był Edward T. Hall. Amerykański etnolog, czyli specjalista z zakresu badań nad daną kulturą zaproponował podział stref proksemicznych na 4 przestrzenie komunikacyjne. Amerykański profesor Dale G. Leathers w książce pt. „komunikacja niewerbalna” definiuje proksemikę jako wiedzę o tym, jak człowiek wykorzystuje przestrzeń w relacjach komunikacyjnych. Mowa ciała zawiera więc proksemikę jako jeden ze swoich komponentów, gdyż zazwyczaj możemy się przytulić bądź przywitać z bliską nam osoby nawiązując z nią kontakt bezpośredni – dotyk, który również jest jednym z elementów mowy ciała.

 

Poniżej przedstawiona zostanie klasyfikacja 4 przestrzeni proksemicznych wg Edwarda T. Hall'a:

 

Pierwszą przestrzenią proksemiczną jest wewnętrzna i zewnętrzna strefa intymna. W wewnętrznej strefie intymnej odległość między ciałem dwóch osób zakreśla się w odległości do 15 centymetrów. Przestrzeń ta zarezerwowana jest tylko i wyłącznie dla najbliższej rodziny oraz partnerów życiowych. Nie należy przekraczać tej przestrzeni ponieważ możemy sprawić komuś przykrość. Poza tym przekraczanie tej przestrzeni może nieść konsekwencje prawne. Strefę intymną można przekraczać tylko w wyjątkowych sytuacjach tj. tłok w masowych środkach komunikacji, czy windzie. Nic więc dziwnego, że część ludzi woli nie dojeść wydając mniej w sklepie na żywność, a zatankować bak w samochodzie do pełna.

 

Do zewnętrznej strefy intymnej, która zakreśla się w dystansie wynoszącym od 15 do 45 centymetrów również dostęp mają tylko nasi życiowi partnerzy oraz rodzina. Przekraczanie tej strefy przez inne osoby uważa się za bardzo nie na miejscu oraz niekulturalne. Jeżeli już jesteśmy w dużym tłoku, w windzie, czy w środkach masowego transportu zbiorowego to należy unikać kontaktu wzrokowego oraz głosowego z innymi podróżującymi, znajdującymi się w pobliżu.

 

Strefa osobista zakreśla się w granicach od 45 centymetrów do 1,2 metra. Stanowi ją dystans, który stwarza komfortowe warunki, by w towarzystwie osób dobrze nam znanych, czuć się swobodnie i komfortowo, zwłaszcza, gdy towarzyszą ku temu odpowiednie okoliczności: urodziny, imieniny itd. .... Zazwyczaj nie dopuszczamy do tej strefy nikogo obcego, a wtargnięcie do tej strefy, przez obcych traktujemy z niechęcią i zazwyczaj się odsuwamy.

 

Strefa społeczna zawarta jest w przedziale wynoszącym od 1,2 metra do 3,6 metrów. Ten dystans proksemiczny wykorzystujemy w życiu codziennym i niejednokrotnie zdarza się go przekroczyć do strefy osobistej. Robiąc zakupy, czekając na przystanku, czy nawet będąc na spacerze z psem korzystamy ze strefy społecznej. Większość ludzi w tej strefie czuje się bardzo komfortowo i swobodnie.

 

Strefa publiczna jest dystansem proksemicznym, w którym umownie przyjmuje się, iż odległość nadawcy od odbiorcy powinna wynosić co najmniej 3,6 metra (12 stóp) Strefę publiczną bardzo często wykorzystują politycy, aktorzy i celebryci w wystąpieniach publicznych. Wtedy zazwyczaj można ich zobaczyć na spotkaniach z większością liczbą uczestników.

 

Poniżej przedstawiony został model prezentujący strefy dystansu komunikacyjnego (proksemicznego):

proksemika, strefy dystansu komunikacyjnego, strefy dystansu społecznego

 
 
 
 
 
Autor: Roland Drmla
Literatura podmiotu:

Leathers Dale G., „Komunikacja niewerbalna”, przekł. Trzcińska Magdalena, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2007

Morales B. H. Spietsberg J. K., „Komunikacja między ludźmi”, przekł. Izdebski Paweł, PWN, Warszawa 2007

Jaskółka Anna,” Mowa ciała”, Wydawnictwo Jedność, Kielce 2004

 

Zapraszamy do polubienia i aktywności na Naszym funpage'u: Komunikacja Niewerbalna

Reklama